Allame Bahrani (ra)

Yazar: beytül ahzan Tarih: 27 Ağustos 2010 Yakın Tarih Yorum Yok




[Ö. H/1107, M/1686]

DOĞUM YERİ VE NESEBİ

Seyyid Haşim Bahrani (r.a) on birinci asrın yarı dönemlerinde o zamanlarda ilim şehri olan Tubli’nin yakın köyü Ketketen’de dünyaya geldi.[1] Doğum tarihinin ne zaman gerçekleştiği hakkında kesin bilgiler olmasa da 1030–1040 hicri tarihleri arasında olduğunu tahmin edilmektedir. Temiz ve asil soyu yirmi beş vasıtayla pak Peygamber ailesinden İmam Musa Kazım’a (a.s) ulaşmaktadır.[2]

Allame Bahrani (r.a) Fars körfezinin güneyinde yer alan ve körfezin incisi sayılan Bahreyn’de dünyaya gelmiştir. Bahreyn İslamiyet güneşinin ilk doğuşundan beri Müslümanların ve özelikle de Şiilerin merkezi olmuştur. Tarih boyunca oradan büyük fakih ve muhaddisler çıkmış ve İslam dinine hizmet etmişlerdir.

Allame Bahrani (r.a) döneminde siyasi, toplumsal, ticari ve tebligat alanlarında bir canlılık yaşanmaktaydı. Bahreyn, İran ve Irak’tan sonra Şiilerin üçüncü ilim merkeziydi.

ALLAME BAHRANİ’NİN İLMİ (R.A) HAYATI

Allame Bahrani (r.a) başlangıç ilimlerini doğum yerinde bitirdikten sonra Necef’e hicret etti. Oradaki büyük fakih ve muhaddislerden istifade ederek içtihat derecesine ulaştı ve havzanın büyük üstatlarından oldu.

Allame Bahrani (r.a) bir müddet sonra Bahrayin’e dönerek Şeyh Muhammed b. Macid’in vefatından sonra Şiilerin rehberliğini ve taklit mercilik makamını üstlendi.[3]

Allame Bahrani’nin (r.a) Necef’te istifade ettiği büyük fakih ve üstatlarından bazılar:

1-Şeyh Fahruddin Tarihi Necefi (ö. h.1087)

2-Şeyyid Abdülazim b. Abbas Esterabadi

ALLAME BAHRANİ’NİN ÖĞRENCİLERİ

Allame Bahrani yüzlerce öğrenci yetiştirdi. Yetiştirdiği öğrencilerden birçoğu o zattan hadis nakletme izni aldı. Öğrencilerinden bazıları:

1-Şeyh Muhammed b. Hasan Hürr-i Amuli (r.a)[4]

2-Şeyh Mahmud b. Abdüsselam el-Maini (r.a) [5]

3-Şeyh Abdullah b. Ali b. Ahmed Bahrani (r.a)

4-Seyyid Muhammed b. Ali Seyfuddin Attar Bağdadi (r.a)

5-Şeyh Ali Mekabi Bahrani (r.a) [6]

6-Şeyh Hasan Bahrani (r.a) [7]

İKİNCİ HADİS BAHARI

Dördüncü ve beşinci asırlar hadis ve telif asrıydı. Şia âlimleri ortamın müsaitliğinden istifade ederek büyük bir çaba ve zahmetle değerli kitaplar yazdılar. Fakat bir müddet sonra bu parlak dönemler siyasi oyunların kurbanı olarak yok oldu. On birinci asra kadar hiçbir kitap yazılmadı. Bu asırda ortamın yumuşaması ve Safevilerin hükümete geçmesiyle telif ortamı sağlandı. Şia âlimleri ortamın müsait olmasından yararlanarak gece gündüz ara vermeden kaybolmaya yüz tutmuş değerli eserleri tekrar ihya ettiler.

Bu asırda Allame Meclisi (r.a) Biharu’l Envar’ı telif ederek İslam ve Şia âlemine büyük hizmette bulundu.

Allame Bahrani’de (r.a) her türlü siyasi faaliyetlerden uzak durarak kaybolmaya yüz tutmuş Ehlibeyt (a.s) maarifini toplamaya başladı.

Allame Bahrani (r.a) hedefini şöyle anlatıyor: “İlmi kitapların yok olduklarını gördüm. Bu kitaplar bizden önceki âlimler için büyük kaynak kitaplarıydı. O kitaplardan sadece isimleri kalmıştı. Bekli de bir müddet sonra isimleri de yok olup gidecekti.”

Allame Bahrani (r.a) bu hedefle o değerli eserlere el atarak onları tekrar topluma kazandırdı.

O, büyük zat ömrünü hadis toplamaya vakfetmişti.

ÂLİMLER NEZDİNDE ALLAME BAHRANİ

İslam âlimlerinin Allame Bahrani hakkında söyledikleri sözlere baktığımızda onun ne kadar büyük bir âlim olduğu anlaşılıyor:

1-Şeyh Yusuf Bahrani onun hakkında şöyle der: “Seyyid Bahrani (r.a), fazil, bilgili ve Şia âleminde benzeri olmayan bir muhaddisti.”[8]

2-Şeyh Hürr-i Amuli (r.a) şöyle der: “O, temiz, arif, büyük müfessir ve rical üstadıydı.”[9]

3-Şeyh Abbas Kummi (r.a) şöyle der: “Seyyid fakih, muhaddis ve büyük bir yazardı.”

4-Şehit Murtaza Mutahhari (r.a) şöyle der: Seyyid Haşim Bahrani Şia’nın büyük[10] muhaddislerindendi.

Allame Bahrani’nin takvası dillere destan olmuştu. Şeyh Muhammed Hasan Necefi “Cevahiru’l Kelam” adlı kitabında adalet ve takva konusunu işlerken Mukaddesi Erdebili ve Allame Bahrani’yi örnek gösteriyor. Allame Bahrani araştırma ve kitap yazmakla meşgulken bile halkın hidayet ve irşadından geri kalmıyordu. Toplumdaki kadılık, kısas ve hadler konusundaki hükümleri uyguluyordu. Sağlam ve temiz yaşantısıyla insanları kemale ulaştırıyordu.

ALLAME BAHRANİ’NİN (R.A) ESERLERİ

Allame Seyyid Haşim Bahrani (r.a) çeşitli konularda İslam ve Şia kütüphanesine değerli ve paha biçilmez miraslar bıraktı. Kalıcı eserlerınden bazıları:

1-Ulum’u Kuran

2-el-Burhan’u fi Tefsiri’l Kuran

3-Nuru’l-Envar fi Tefsiri’l Kuran

4-Usul-u İtikadat

5-İmamet

6-Mevludu’l Kaim

7-Vefatu’n-Nebi

8-Vefatu’z-Zehra

9-Tertibu’l Tehzib

10-el-Tenbihat fil Fıkh-i

11-Hadis

12-Rical

13-Tarih’u İslam

14-Ravzatu’l Vaizin fi Ahadisi’l Eimmeti’t-Tahirin

ALLAME BAHRANİ’NİN (R.A) AİLESİ

Allame Bahrani (r.a) temiz ve pak Ehlibeyt (a.s) soyundandı. Topluma salih ve temiz evlatlar yetiştirdi. Hanımı Şeyh Ali Abdullah b. Hüseyin b. Ali’nin kızıydı.

Seyyid Bahrani’nin çocukları:

1-Seyyid İsa (r.a)

2-Seyyid Muhsin (r.a)

3-Seyyid Muhammed Cavad (r.a)

4-Seyyid Ali[11] (r.a)

Allame Bahrani’nin (r.a) çocuklarının hayatları hakkında kesin bir bilgi yoktur. Ancak kendi dönemlerinin büyük şahsiyet ve âlimlerinden oldukları kesindir.

ALLAME BAHRANİ’NİN (R.A) VEFATI

Hicri 1107 yılında Bahreyn büyük bir üzüntü yaşıyordu. Şia mektebinin güzide âlimlerinden birinin dünyadan ayrılması Şiileri mateme boğmuştu. Hüzün habercisi Bahreyn halkına büyük âlim Seyyid Haşim Bahrani’nin Naim kasabasında vefat haberini getirerek Şia âlemini yasa boğdu.

Temiz bedeni ihtiramla Tubli’ye getirilerek Masni mezarlığında toprağa verildi.

—————————

[1]-Camiu’l Ensab, s.23, “Muhammed Ali Ruzati.”

[2]-Allame Seyyid Haşim Bahrani, c.3, s.119.

[3]-Lu’lu’l Bahreyun, s.66-67, “Şeyh Yusuf Bahrani.”

[4]-Amelu’l Emel, c.2, s.341.

[5]-Lu’lu’l Bahreyun, s.75, “Şeyh Yusuf Bahrani.”

[6]-ez-Zerie, c.7, s.79.

[7]-Allame Seyyid Haşim Bahrani, s.48.

[8]-Lu’lu’l Bahreyun, s.63-64, “Şeyh Yusuf Bahrani.”

[9]-Amelu’l Emel, s.341.

[10]-Tertibu’l Tehzib kitabının önsözünde.

[11]-ez-Zeria, c.13, s.92.

—————————

“Şia Alimleri Biyografisi” kitabından alıntıdır.

Hazırlayan: Kerim Uçar

Yorum Bırak