İbni Şehraşub (ra)

Yazar: beytül ahzan Tarih: 28 Nisan 2010 1.8K kez okundu Yakın Tarih Yorum Yok

[Ö. H/588, M/1167)

Şia’nın iftiharlarından ve büyük âlimlerinden olan İbni Şehraşub (r.a) hakikaten övgüye değer bir âlimdi. Hayat hikâyesi baştan sona ibret ve maneviyatla doludur. Bereketli ömrünü Ehlibeyt (a.s) mektebine hizmet etmek ve ilim havzalarında öğrenci yetiştirmekle geçirdi.

Burada o büyük zatın maneviyat dolu yaşamından damlalar aktarmaya çalışacağız.

DOĞUM YERİ

Beşinci asrın sonları altıncı asrın başlarında büyük fakih Ebu Abdullah Muhammed b. Ali b. Şehraşub Sarevi Mazenderani Cemadiu’lahir hicri 489 yılında dünyaya geldi.[1]

Baba ve dedesinin Sâri ahalisinden olması itibarıyla ona Sarevi denilmiştir. Fakat İbni Şehraşub’un (r.a) doğum yeri hakkında kesin bir kaynak yoktur. Kimileri Bağdat’ta dünyaya geldiğini nakletmişlerdir.[2]Dedesi Şeyh Şehraşub b. Kiyaki, Sâri’nin önde gelen büyük âlimlerinden ve Şeyh Tusi’nin has talebelerindendi. Babası Şeyh Ali kendi döneminin erdem sahibi ve mümin muhaddislerindendi. Canla başla oğlunun eğitimini üslenmişti.

Muhammed diğer çocuklar gibi büyüyordu. Fakat onu diğer çocuklardan ayıran temel bir özellik vardı. Oda Muhammed’in âlim bir aileden olmasıydı. Sekiz yaşlarında Kuran hafızı oldu.

Kuran ve mukaddime ilimlerini öğrendikten sonra fıkıh, usul, hadis, rical ve kelam ilimlerine başladı. Tahsile başladığı tarih net olarak belli olmasa da babası, dedesi, Şeyh Tabersi ve Kutbuddin Ravendi gibi büyük âlimlerin öğrenciliğini yaptığı kesindir.

Bir taraftan büyük âlim ve muhaddislerin çeşitli şehirlerde yaşamaları, diğer taraftan da ve Ehlibeyt (a.s) ilim ve marifetine duyduğu alaka onu o diyarlara yolculuk ve hicretlere sevk etmiştir.

İBNİ ŞEHRAŞUB’UN (R.A) ÜSTATLARI

İbni Şehraşub (r.a) birçok âlim ve muhaddisin huzurundan istifade etmiştir. Huzurundan yararlandığı üstatlardan bazıları:

1-Şeyh Şehraşub (r.a), dedesi.[3]

2-Şeyh Ali (r.a), babası.

3-Vaizi Nişaburi (r.a), (ö.h.508)

4-Şeyh Ebu Ali Fazl b. Hasan Taberisi (r.a), (ö.h.548)

5-Ebu Mansur Tabersi (r.a)

6-Gazi Seyyid Nasihuddin Amuli (r.a), (ö.h.550)

7-Ebu Futuh Razi (r.a), (ö.h.552)

8-Abdülcelil Razi Kazvini (r.a), (ö.h.560)[4]

9-Seyyid Ziyauddin Fazlullah Ravendi Kaşani (r.a), (ö.h.562)

10-Kutbuddin Ravendi (r.a), (ö.h. 573)

11-Ebu’l Hasan Ali b. Ebulkasım Beyhaki (r.a), (ö.h.565)

İbni Şehraşub (r.a) Ehlisünnet âlim ve muhaddislerinden de istifade etmiştir.

Bazı Ehlisünnet üstatları şunlardır:

1-Ebu Abdullah Muhammed b. Ahmed Netnezi

2-Carullah Zamahşeri Mutezili (ö.h. 537)

İbni Şehraşub hadis ilmi üstatlarındandı. Kendi üstatları olan Şeyh Ebu Mansur Tabersi, muhaddis Şeyh Ali b. Şehraşub, Şeyh Şehraşub, Şeyh Ebu Ali Fazl b. Hasan Tabersi ve Kutbuddin Ravendi’den hadis nakletme iznine sahipti.

Uzun yıllar ilim havzalarında ikamet ettikten sonra ilim öğrenmek amacıyla Mazenderan, Meşhed, Nişabur, Sebzivar, Rey, Kaşan, İsfahan ve Hemedan gibi çeşitli şehirlere yolculuklar etmiştir. Oralardan almış olduğu ilim ve maneviyatla hicri 548’de Hemedan’dan Bağdat’a hicret etti. O zamanlarda Abbasilerin başkenti olan Bağdat’ta büyük âlim ve muhaddisler ikamet etmekteydi. İbni Şehraşub (r.a) orada da eğitim ve telife ara vermedi. Öğrencilik yıllarında İran ve Irak’ta aldığı derslerin öğretmenliğini de yapıyordu. Kendi döneminde halk arasında büyük ve saygın âlimler bulunmasına rağmen halk arasında özel bir yere sahipti. Gittiği her şehirde eğitim kürsüsüne oturtuluyordu.

İBNİ ŞEHRAŞUB’UN (R.A) ÖĞRENCİLERİ

İbni Şehraşub (r.a) Bağdat, Hille ve ömrünün son dönemlerini geçirdiği Halep’te ikamet ettiği sıralarda da birçok öğrenci yetiştirdi. Yetiştirdiği öğrencilerden birkaçı;

1-Allame Seyyid Muhammed Halebî (r.a), (ö.h.585)

2-Şeyh Cemaleddin Ebu’l Hasan Ali b. Şerih Hilli Cemaani (r.a), (ö.h.581)

3-Şeyh Tacuddin Hasan b. Ali Derbi (r.a)

4-Şeyh Yahya b. Muhammed Suravi (r.a)

5-Yahya b. Ebu Teyy-i Halebî (r.a)

6-Seyyid Kemaleddin Haydar Hüseyni (r.a)

İBNİ ŞEHRAŞUB’UN (R.A) ESERLERİ

Kalemi son derece etkili ve güçlü bir âlimdi. Fıkıh, usul, kelam, hadis, tefsir ve rical dallarında İslam âlemine faydalı ve kalıcı eserler kaleme alarak âlim ve muhaddislerin hizmetine sundu. Yazmış olduğu bazı eserler:

1-Muteşabihu’l Kuran ve Muhtelifih (hicri 570 yılında Hille’de yazmıştır.)

2-Menakibu Ali b. Ebu Talib ( bu eseri On dört masumun (a.s) fazileti hakkında telif etmiştir.)

3-Mualimu’l Ulema (1021 âlimin hayatını içermektedir.)

4-Mesalibu’l Nevasib[5]

5-Mahzunu’l Maknun fi-Uyuni’l Funun

6-el-Havi

7- el-Evsaf

İBNİ ŞEHRAŞUB (R.A) ŞİİR MEYDANINDA

İbni Şehraşub (r.a) şiir ve edebiyat meydanında da büyük ve eşsiz üstatlardan sayılmaktaydı. Şiirlerini genelde ahlak, irfan ve Ehlibeyt’in (a.s) methi hakkında yazmıştır. Şiirlerini “Menakib” adlı kitabında çeşitli münasebetlerde getirmiştir. Ehlibeyt’in (a.s) methi hakkındaki şiirlerinden bir kesit:

Peygamber’in (s.a.a) vefatından sonra insanlar önderler seçti. Benim önderlerimde, ondan sonra onun evlatlarıdır.

Niçin ashabı onun sahabesi olma hasebiyle şeref buldular; evlatları hem ashap ve hem de ciğer paresiydiler.[6]

BAŞKALARININ GÖZÜNDE İBNİ ŞEHRAŞUB (R.A)

Büyük İslam âlimlerini buyrukları, yazıları ve kaleme aldıkları eserlerden tanımak mümkündür. İbni Şehraşub İslam âlimleri ve muhaddisleri içerisinde yer edinmiş adı saygıyla anılan büyük bir İslam düşünürüdür. Şii’siyle-Sünni’siyle herkes ondan övgüyle bahsetmiştir.

1-Allame Mir Mustafa Hüseyni Tefrişi şöyle der : “İbni Şehraşub (r.a) Şia’nın büyük fakih, şair ve yazarlarındandır.”[7]

2-Şeyh Ebu Ali Hairi şöyle nakleder: “İbni Şeh-raşub’un fazileti tartışılmaz bir konudur.”[8]

3-Allame Mirza Hüseyin Nuri der ki: “Şia’nın iftiharı, şeriatın tacı, sahilsiz okyanus, faziletlerin ihyacısı, din ve İslam güneşi İbni Şehraşub fakih, muhaddis, müfessir ve muhakkik idi.”

Ehlisünnet âlimlerinden Selahaddin Sefedi şöyle diyor: “Muhammed b. Ali b. Şehraşub Şia’nın tanınmış şahsiyetlerindendir; 8 yaşında Kuran-ı ezberlemiş usul ilminde büyük adımlar atmıştır. Abbasi halifesi Muktedi döneminde Bağdat’ta konuşmalar yapardı.

İBNİ ŞEHRAŞUB’UN (R.A) VEFATI

Ehlibeyt fakihi İbni Şehraşub (r.a) yaklaşık bir asırlık bereket ve maneviyat dolu ömrünü, yüce İslam yolunda geçirdi. Cuma gecesi 22 Şaban hicri 588 yılında Halep’te ebedi yurda göç ederek bu şehre defnedildi.[9]

——————

[1]-Luletu’l Bahreyn, s.340 “Şeyh Yusuf Behrani.”

[2]-Dairetu’l Teşeyyü, c.1, s.337.

[3]-Dairetu’l Maarifi Buzurg-i İslam, c.4, s.90.

[4]-Ma’alimu’l Ulema, s.145.

[5]-ez-Zeria, c.19, s.76.

[6]-Menakib-u Al-i b. Ebu Talib, c.4, s.148.

[7]-Nekdur-Rical, c.2, s.82.

[8]-Amelu’l Amel, c.2, s.285.

———————

“Şia Alimleri Biyografisi” kitabından alıntıdır.

Hazırlayan: Kerim Uçar

Yorum Bırak