Kutbuddin Ravendi (ra)

Yazar: beytül ahzan Tarih: 21 Nisan 2010 Yakın Tarih Yorum Yok




[Ö. H/573, M/1152.]

DOĞUM YERİ

Ravend (r.a), eskiden Kaşan şehri etrafındaki köylerden biriydi. Birçok büyük âlim burada doğmuştur. Aga Buzurgi Tahrani altıncı asırda ondan fazla büyük İslam âliminin doğum yerinin Ravend olduğunu yazmıştır.[1] Ehlibeyt (a.s) bahçesinden bir gül olan Said, orada dünyaya geldi ve daha sonraları Kutbuddin lakabını aldı. Babası Hibetullah b. Hüseyin b. Hibetullah b. Hasan Ravendi idi. Tarihte onun hanedanı hakkında fazla bir bilgi olmamasına rağmen baba ve dedesinin o dönemin meşhur âlimlerinden olduğu kesindir.

Bu büyük âlim ve muhaddisten İmaduddin Ali, Nasuriddin Hüseyin ve Zahiruddin Muhammed olmak üzere toplam üç çocuk dünyaya geldi. Bunlardan her biri kendi döneminin saygın âlim ve muhaddislerden sayılmaktaydılar.[2]

KUTBUDDİN RAVENDİ’NİN (R.A) ÜSTATLARI

Ravendi (r.a), başta kendi babası olmak üzere birçok büyük âlimlerin derslerinden istifade ederek İslam dünyasına büyük hizmetler verdi. Şeyh Saduk, Seyyid Murtaza, Seyyid Razi ve Şeyh Tusi gibi büyük şahsiyetlerin düşüncelerini kendi düşünceleriyle birleştirip, öğrencilerinden hadis naklederek, ilmi ve ameli yönünü geliştirdi. Kutbuddin İsfahan, Horasan ve Hamedan şehirlerinde büyük muhaddislerden hadis alışverişinde bulunmuştur. Bu hadisler birçok kitapta nakledilmiştir.

Kutbuddin Ravendi’nin (r.a) üstatlarından bazıları:

1-Ebu Cafer Muhammed b. Ali b. Muhsin Halebî (r.a), Şeyh Tusi’nin öğrencilerinden.

2-Ebu’l Hasan Muhammed b. Ali b. Abdussamed Temimi Nişaburi (r.a), Şeyh Tusi’nin oğlunun öğrencilerinden.

3-Seyyid Ebu’l Berakat Muhammed b. İsmail Meşhedi (r.a), Şeyh Tusi’nin öğrencilerinden.

4-Seyfuddin Murtaza b. Dai b. Kasım (r.a), Şeyh Tusi’nin öğrencilerinden.

5-Şeyhu’l Sade Müçteba b. Dai b. Kasım (r.a)

6-Ebu’l Fazl Abdurrahim b. Ahmed Şeybani (r.a)

7-Ebu Cafer Muhammed b. Merzban (r.a), Şeyh Müfid’in öğrencilerinden.

8-Hibetullah b. Devidar (r.a), Şeyh Saduk’un öğrencilerinden.

9-Ebu Cafer b. Kemih (r.a)

10-Ebu Nasru’l Gari (r.a)

Kutbuddin Ravendi (r.a) zikredilen âlimlerin dışında onlarca büyük ilmi şahsiyetlerden ilmi istifadeler etmiştir. Kutbuddin Ravendi altıncı asrın en büyük âlim ve müfessirlerinden Mecmau’l-Beyan tefsiriyle adından tüm Şia ve Sünni âleminden saygıyla söz ettiren Allame Tabersi’nin en gözde öğrencilerindendi.[3]

KUTBUDDİN RAVENDİ’NİN (R.A) ÖĞRENCİLERİ

Kutbuddin Ravendi (r.a) altıncı asrın en tanınmış müfessir ve üstatlarındandı. İslam ve Şia âlemine birçok değerli âlim ve müfessirler yetiştirdi. Yetiştirdiği her bir öğrenci üstatlarından hadis nakletmişlerdir. Kutbuddin Ravendi’nin (r.a) öğrencilerinden bazıları:

1-Ahmed b. Ali Abdülcabbar Tabersi (r.a)

2-Hüseyin b. Said Ravendi (r.a), Kutbuddin Ravendi’nin oğlu.

3-Ali b. Abdülcabbar b. Muhammed (r.a)

4-Ali b. Muhammed el-Medaini (r.a)

5-Muhammed b. el-Hasan el-Bağdadi (r.a)

6-Muhammed b. Said b. Ravendi (r.a), Kutbuddin Ravendi’nin oğlu.

7-Muhammed b. Ali İbni Şehraşub (r.a)

KUTBUDDİN RAVENDİ’NİN (R.A) ESERLERİ

Allah’ın seçkin kulları, dostları tüm zorluklar ve imkânsızlıklara rağmen, Kuran ve Ehlibeyt (a.s) aşkıyla İslam ve Kuran-ı Kerim’i ihya etmek için tüm güçleriyle fedakârlık etmişlerdir. Çeşitli konularda İslam âlemine kalıcı ve faydalı eserler miras bırakan Kutbuddin Ravendi’de o güzide âlimlerden biridir.

a)-Tefsir ilmi:

Kutbuddin Ravendi kendisinden önce yaşayan Ali b. İbrahim Kummi, Şeyh Tusi ve Allame Tabersi gibi Kuran’ı Kerim’e tefsir yazmıştır. Yazmış olduğu tefsirler:

1-Ummu’l Kuran

2-Tefsiru’l Kuran ( 2 cilt)

3-Hulasatu’l Tefasir ( 10 cilt)

4-Şerh-u Ayati’l Müşkile fi’t-tenzil

5-el-Bab-u fi-Ayeti’l Kürsi

6-en-Nasih’u ve’l Mensuh’u mine’l Kuran

b)-Nehcü’l-Belaga

Kutbuddin Ravendi (r.a) Nehcü’l-Belaga’ya ilk şerh yazanlardan biridir. Sünni âlim İbni Ebi’l Hadid der ki: “Bildiğim kadar Kutbuddin Ravendi dışında benden önce Nehcü’l Belaga’ya şerh yazan yoktur.“[4] İbni Ebi’l Hadid, Kutbuddin Ravendi’nin (r.a) yazmış olduğu iki ciltlik Nehcü’l-Belaga şerhinden kaynak kitap olarak istifade etmiştir.

c)-Kelam ve Felsefe

Kelam ilmini iki bölüme ayırmıştır;

a)-Akli Kelam

b)-Nakli Kelam

Kutbuddin Ravendi (r.a) Nakli Kelam üstatlarındandı. İslami inançları ilahi buyruklarla açıklıyordu. İslam ve Şia mektebini korumak, bağnazların ve şüphecilerin zararlarını bertaraf etmek için bu tür kalıcı eserler telif etmiştir.

1-el-Harayic ve’l Cerayih

2-Ummu’l Mucizat

3-el-İhtilafat (Kelam ilminde ihtilaf konusu olan mevzulardan bahsetmiştir.)

4-Tuhfetu’l Felasife; felsefi konularda çelişkili olan konulara yer vermiştir.

5-Cevahiru’l Kelam fi Şerhi Mukaddimetu’l Kelam; kelam ilmi bahisleri.[5]

d)-Fıkıh

Fıkıh dalında da yaklaşık 20 eser telif etmiştir onlardan bazıları

1-Ayatu’l Ahkâm

2-Ahkâmu’l Ahkâm

3-el-Humus

4-Risaletu’l Fukaha

5-en-Niyyat fi Cemiu’l İbadat

e)-Hadis

Kutbuddin Ravendi (r.a) hadis ve rivayet konularında da büyük adımlar atmış ve hizmetler vermiştir.

Bu alandaki bazı eserleri:

1-Devat

2-el-Mecalisu fi’l Hadis

3-Mezar

4-Ziyau’l Şehab

f) Tarih

1-Cenu’l Cenneteyn

2-Kısasu’l Enbiya[6]

g) Usul

1-el-Musteksa

h)-Şiir ve Edebiyat

Kutbuddin Ravendi şiir ve Arap edebiyatı konularında da değerli eserler geriye bırakmıştır.

1-el-Tagrib fi’l Tarif

2-el-Agrab fi’l İ’rab

3-Garibu’l Nihaye

Ehlibeyt’e (a.s) olan aşk ve alakasını bir şiirinde şöyle dile getirmiştir:

“Cennet ve cehennemi bölen, hayır ve bereket kaynağı, her şeyden üstün Ali’dir.

Yarın ateşten bizleri kurtaracak

Semavi İslam’da Muhammed güneştir ardından Ali 14. gecedeki aydır.

Bu ikisi bir özün iki parçasıdır; Kureyş soyunun nurlarıdırlar.

Resul-i Ekrem (s.a.a), Ali’ye (a.s) buyurdu; Harun Musa’dan olduğu gibi sende bendensin; devamlı benimlesin ve benim vezirimsin.

Benden sonra ümmetime vasimsin ve yalnız seni buna layıksın!

Halk cehalet ve dalalet içinde boğulurken, bir tek sen sabah akşam onlara nur saçarsın.

Yarın kıyamet günü Allah Resulü şefaatçim, Ali (a.s) destekçimdir.

Ali (a.s) yolundan yüz çevirmiş başka hükümetler istemiyorum.

Benim yolum Al-i Muhammed yoludur; kıyamete dek asla vazgeçmeyeceğim, zira o büyük günde ancak bu işime yarayacaktır.”

BAŞKALARININ GÖZÜNDE KUTBUDDİN RAVENDİ

Kutbuddin Ravendi’nin (r.a) İslam ve Kuran’a verdiği hizmetler tüm Şia ve Sünni âleminde açık bir şekilde göze çarpmaktadır. Her iki fırka arasında saygıyla anılmaktadır. Şia’nın büyük âlimlerinden Allame Emini Şöyle der: “Ravendi, Şia’nın yetiştirdiği nadir âlimlerindendi. Eserlerinde hiçbir hata ve eksiklik yoktur.”[7]

Sünni âlimlerinden İbni Hacer Askalani Şöyle der: “O, tüm ilimlerde yeteneği olan ve her ilimi konuda telifleri bulunan büyük bir şahsiyettir.”

KUTBUDDİN RAVENDİ’NİN (R.A) ÖLÜMÜ

14 Şevval hicri 573 Kum şehrinin havası ayrı bir renge bürünmüştü. Âlimler, muhaddisler ve Ehlibeyt (a.s) dostları Ravendi’nin (r.a) başucunda oturmuşlardı. Öğlen vakti gelip çatmıştı. Ravendi ilahi daveti icabet ederek Şia ve İslam âlemini yasa boğdu. Cenaze işlemlerinden sonra pak bedeni Hz Masume’nin (s.a) türbesine defnedildi.

———————

[1]-es-Sakatu’l Uyun fi sadisu’l Kurun, s.103.

[2]-Ayanu’ş-Şia, c.7, s.260.

[3]-es-Sekatu’l Uyun fi sadisu’l Kurun s.62-63.

[4]-ez-Zeria, c.2, s.3003.

[5]-Riyazu’l Ulema, c.2, s.424.

[6]-Maalimu’l Ulema, s.55.

[7]-el-Gadir, c.5, s.380.

———————

“Şia Alimleri Biyografisi” kitabından alıntıdır.

Hazırlayan: Kerim Uçar

Yorum Bırak