Mirza Muhammed Taki Şirazi (ra)

Yazar: beytül ahzan Tarih: 28 Ocak 2011 2.3K kez okundu Yakın Tarih Yorum Yok

[Ö. H/1338, M/1917]

ŞİRAZİ’NİN HANEDANI

Şirazi hanedanı İran ve Irak’ta ilimleri, edepleri ve taklit mercilikleriyle tanınan bir hanedandır. Bu aileden çıkan büyük zatlar uzun yıllar Şia mektebinin öncülüğünü yapmışlardır.

Meşhur fakih ve şair Ebu’l Hasan Mirza Şirazi, Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin dedesidir.

Bu hanedandan çıkan bazı meşhur şahsiyetleri:

1-Mirza Habibullah (r.a), (h.1272-1222); Mirza Ali Şirazi’nin oğlu ve Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin amcasıdır.

2-Mirza Muhib Ali (r.a), (h.1290) Ebu’l Hasan Mirza Muhammed Ali Şirazi’nin oğludur.

3-Mirza Muhammed Ali (r.a), (h.1319) Mirza Muhib Ali Şirazi’nin oğlu ve Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin de kardeşidir. Şiraz şehrinin en büyük ve meşhur taklit merciiydi.

4-Ayetullah Mirza Muhammed Taki Şirazi; Mirza Muhib Ali’nin oğlu, Irak inkılâbının önderiydi. İkinci Şirazi veya Küçük Şirazi olarak tanınmaktaydı.

ŞİRAZ YILDIZI

Âlim, arif ve fakih Mirza Muhib Ali’nin oğlu Mirza Muhammed Taki (r.a) hicri 1258 yılında Şiraz’da dünyaya geldi.[1]

Çocukluk yıllarını Şiraz’da geçirdi. Babası dini ilimler için onu Kerbela’ya götürdü. Muhammed Taki orada Seyyid Ali Naki Tabatabai (ö. h.1249) ve Ayetullah Fazil Erdekani (ö. h.1302) gibi büyük fakihlerin yanında mukaddime ilimlerini başarıyla tamamladı. Ders arkadaşı Ayetullah Fişareki İsfahani ile birlikte Samerra’ya giderek Mirzai Buzurg olarak tanınan Ayetullah Mirza Muhammed Hasan Şirazi’nin derslerine katıldı. Kısa bir zamanda üstün bir başarı elde ederek üstadın örnek ve mümtaz öğrencileri arasına girdi.

Derslerindeki üstün başarısından dolayı ders vermeye başladı.

Ayetullah Mirza Muhammed Hasan Şirazi’nin vefatından sonra Samerra’nın en tanınmış üstatlarından oldu.[2]

TAKLİT MERCİLİĞİ

Ayetullah Seyyid Muhammed Kazım Yezdi’nin (r.a) vefatından sonra Ayetullah Mirza Muhammed Taki Şirazı Şia âleminin tek taklit mercii oldu.

Hicri 1337 Cemadiulevvel’de Samerra’dan Kerbela’ya giderek oraya yerleşti.

80 yaşında yaşlı biri olmasına rağmen büyük bir kahramanlık örneği göstererek İngiliz sömürüsüne karşı direndi. İngiliz hükümeti kirli hedeflerini gerçekleştirme yolunda onu tek sorun olarak görüyordu. Bu yüzden dolaylı yollarla bu zatı elde edip çıkarlarına alet etmek istiyorlardı. Mirza, İngilizlerin bu sinsi siyaset ve hileleri karşısında sağlam bir kale gibi durarak 1920 yılında İngilizler aleyhine Irak devriminin öncülüğünü yaptı.

MİRZA MUHAMMED TAKİ ŞİRAZİ’NİN (R.A) ÖĞRENCİLERİ

Mirza Muhammed Taki Şirazi (r.a) siyasal ve sosyal uğraşlarına rağmen ders ve öğrencilerinden uzaklaşmadı. Çok sayıda büyük öğrenciler ve fakihler yetiştirdi.

Yetiştirdiği âlimlerden bazıları:

1-Ayetullah Aga Buzurgi Tahrani (r.a), (h.1293-1389)

2-Ayetullah Abdülkerim Hairi (r.a), (h.1276-1355 Kum İslami İlimler Havzasının kurucusudur.)

3-Ayetullah Şeyh Muhammed Caved Belaği Necefi (r.a), (h.1282-1352)

4-Ayetullah Hacı Aga Hüseyin Tabatabai Kummi (r.a), (h.1282-1366)

5-Seyyid Cemaleddin Musevi Gulpaygani (r.a), (h.1295-1377)

6-Ayetullah Şeyh Muhammed Kazım Şirazi (h.1292-1367)

7-Ayetullah Şeyh Muhammed Ali Şahabadi (r.a), (İmam Humeyni’nin ahlak üstadıydı.)

8-Ayetullah Seyyid Şehabuddin Necefi Maraşi (r.a)

MİRZA MUHAMMED TAKİ ŞİRAZİ’NİN ESERLERİ

Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin (r.a) yayımlanmış ve yayımlanmamış birçok eseri vardır.

Onlardan bazıları:

1-Mekasib kitabına haşiye

2-Feraidu’l Usul kitabına haşiye

3-Urvetu’l Vuska’ya haşiye[3]

MİRZA MUHAMMED TAKİ ŞİRAZİ’NİN (R.A) AHLAKİ ÖZELLİKLERİ

a)-Züht ve Kanaat: Aga Buzurgi Tahrani Mirza Muhammed Taki Şirazi hakkında şöyle yazar: “O, ahlaklı, zeki ve azametli biriydi. Görünüşü insana Allah’ı hatırlatırdı. Hiç kimseden bir şey istemezdi. Hatta susadığında bile kendisi kalkıp suyunu içerdi. Çok kanaatkâr bir yapıya sahipti. Afrika, İran, Irak, Arabistan gibi dünyanın değişik yerlerinden beytulmala para gelmesine rağmen kirada oturuyordu.

Âlimlerden biri şöyle nakleder: “Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin üzerinde yıpranmış ve yamalı bir gömlek gördüm. Oğlu Mirza Abdülhüseyin’e; “Niçin baban böyle giyiniyor? Hâlbuki o büyük Irak inkılâbının önderi ve Şia âleminin müçtehididir. Üzerindeki elbise onun şanına layık değildir.”

Oğlu şöyle cevap verdi: “Babamın Şiraz’da dedesinden kalma bir tarlası var. Tarlanın yıllık geliri yaklaşık yüz tümendir. (İran’ın para birimi) Bu parayla ailesinin geçimini sağlıyor. Bu yüzden babam eski elbiselerle yetiniyor.”

b)-Adalet: Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin şiarı Masum İmalar (a.s) gibi adaletti. Adaletini öğrencilerinden Ayetullah Şeyh Muhammed Kazım Şirazi’ye sorduklarında o büyük fakih oldukça dikkat çekici bir cevap verdi: “Bana onun adaleti hakkında değil masumluğu hakkında soru sorun.”

c)-Alçakgönüllü: Mirza Muhammed Taki Şirazi son derece alçakgönüllüydü. Kendisine hakaret ve saygısızlık edenlere sinirlenmezdi. Kendisiyle görüşmeye gelenleri içten ve güler bir yüzle karşılıyordu. Evine gelen her kesin ayağına kalkarak saygı gösterirdi. Ancak İslam düşmanlarına karşı oldukça sert bir tavır sergilerdi. Irak’taki İngiliz elçisi defalarca onunla görüşmek istemiş, ancak o kesin bir dille red cevabı vermiştir. Bu davranışıyla işgalci ve ellerini masum insanların kanlarına bulayanlarla görüşmeye hazır olmadığını bildirmiştir.

MİRZA MUHAMMED TAKİ ŞİRAZİ (R.A) SİYASET MEYDANINDA

Irak inkılâbının büyük lideri Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin meşhur siyasi olaylarından biri de 1914 yılında İngilizlerin Irak’ın Basra şehrini işgal ederek Osmanlıyla karşı savaş kararını vermesiydi. Basra ahalisi bu tehlike karşısında din âlimlerinden yardım istedi. Kendi zamanı ve günün siyasetine vakıf olan âlimler olumlu cevap vererek halkı savaşa teşvik ettiler.

Mirza Muhammed Taki Şirazi Kerbela’da yaşıyordu. Ancak o sahip olduğu savaşçı ruhu ve cesaretiyle ayaklar altına alınmış ve gasp edilmiş mazlum halkın haklarını geri almak için tarihi “Savunma” fetvasını verdi:

“Irak halkının haklarının geri alınması vaciptir. Haklarını işgalcilerden alırken kargaşalığa neden olmamaları farzdır. Eğer İngilizler haklarını vermekten kaçınırlarsa onlara karşı güç kullanmaları caizdir.”[4]

Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin bu tarihi fetvasıyla büyük Irak inkılâbı gerçekleşti.

Bu inkılâbın başarıya ulaşması için kendisini ve oğlunu tehlikeye attı.[5] Faaliyetlerini genişletmek için 1919 yılında Şeyh Mehdi Halisi, Ayetullah Kaşani, Seyyid Muhammed Ali Şehristani, Mirza Ahmed Horasani ve oğlu Mirza Muhammed Rıza gibi büyük fakihleri Kerbela’da toplayarak meşveret heyeti kurdu. Gerçekte bu beş büyük âlim ounun yardımcılarıydı.[6]

Bu hareket onun için büyük bir önem taşıyordu. Uzak ve yakın yerlerden gelen humus ve zekâtlar gelirlerini savaştaki mücahitlere gönderiyordu. Bu dava uğruna oğlu Mirza Muhammed Rıza’yı şehit verdi.

MİRZA MUHAMMED TAKİ ŞİRAZİ’NİN VEFATI

Irak devriminin lideri ve Şia âleminin büyük taklit mercii Mirza Muhammed Taki Şirazi bir ömür sosyal, siyasi ve kültürel alanlarda mücadeleler verdikten sonra aniden yaşama veda etti.

Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin (r.a) ani ölümünü çeşitli şekillerde nakletmişlerdir. Kimilerine göre savaş meydanlarından gelen şehitlerin acı haberine dayanamayıp hastalanarak öldü. Kimilerine göre de İngiliz casusları tarafından zehirlenerek öldürüldü.

Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin yakınlarından olan Seyyid Hibeddin Şehristani o zatın ölümünü şöyle naklediyor:

“Ayetullah Şirazi İmam Hüseyin (a.s) türbesinde namaz kıldırıyordu. Bir gün namaz kıldırmaya giderken cephelerden getirilen şehitlerin mübarek bedenlerini gördü. Bu durum onu derinden üzerek hastalanmasına neden oldu. Bu onun türbede son namaz kıldırması oldu. Bu hastalığıyla da hakkın rahmetine kavuştu.”

Ayetullah Seyyid Murtaza Tabatabai ise şöyle naklediyor: “İngilizler onu zehirleyerek şehit ettiler…”

Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin (r.a) temiz bedeni İmam Hüseyin’nin (a.s) türbesine defnedildi.

Ayetullah Şehristani o merhumun defninden sonra halka şu açıklamayı yaptı: “Irak rehberleri ve tüm İslam âlemi, âlimlerin lideri, Hüccetü’l-İslam, Irak inkılâbı ve İslami direnişin ruhu ve direği Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin vefatını tesliyet arz ederim. Onun mukaddes ömrü İslam dinini tebliğ etmek ve İslam düşmanlarını yok etmekle geçti. Bu yolda büyük fedakârlıklar gösteren bu yüce âlim 3 Zilhicce hicri 1338’de Salı günü akşam vakitlerinde hayata veda etti. Yaralı ve hüzünlü kalplerin tesellisi bu fedakâr müçtehidin bıraktığı usul ve kanunları devam etirmektir.[7]

Mirza Muhammed Taki Şirazi’nin vefatından sonra Irak inkılâbı liderliğine Şeyhu’ş-Şeriat lakabıyla anılan Şeyh Fethullah İsfahani seçildi.

———————-

[1]-Nukabau’l Beşer, c.1, s.263, “Aga Buzurgi Tahrani.”

[2]-Reyhanetu’l Edeb, c.4, s.341, Muhammed Ali Müderris.

[3]-ez-Zeria, “Aga Buzurgi Tahrani.”

[4]-Nukabau’l Beşer, c.1, s.263.

[5]-Teşeyyü ve Meşrutiyet der İran, s.169, Abdülhadi Hairi.

[6]-el-Hakaiku’n-Nasihe, c.1, s.95.

[7]-920 Irak İnkılâbı, s.72, “Muhammed Sadık-i Tahrani.

———————–

“Şia Alimleri Biyografisi” kitabından alıntıdır.

Hazırlayan: Kerim Uçar


Etiketler:

Yorum Bırak