Sakal Kesmek Haram Mıdır?

Yazar: beytül ahzan Tarih: 3 Temmuz 2009 19.472 kez okundu Ahkam 1 Yorum


Soru: Muhterem Hocam, derin ilminizden faydalanmak gerektiğine inanıyor ve cevabını incelemek istediğim bir soru sormak istiyorum size. Sakal kesmenin kaynaklarımızdaki rivayetler ışığında hükmünü bilmek istiyorum. Şimdiden çok teşekkür eder, Rabbim’den sizler için uzun ve bereketli ömürler vermesini için dua ediyorum. İltiması dua.

Cevap: Muhterem kardeşim, önce sakal kesme hakkındaki fetvaları dikkatinize sunup daha sonra bu fetvaların dayanağı olan hadislerden örnekler vermeğe çalışacağız:

FETVÂLAR

Soru: Tüylerinin tıraş edilmemesi farz olan alt çeneden maksat nedir? Ve acaba yüzün iki yanı da bunun içine girer mi?
Cevap: Ölçü, örfen sakal bırakmış olmaktır.

Soru: Uzunluk ve kısalık bakımından sakalın sınırı nedir?
Cevap: Bunun belli bir sınırı yoktur; bunda ölçü, örfen sakal denilmesidir ve bir el tutumundan fazla olması ise mekruhtur.

Soru: Bazıları sadece çenelerinde tüy bırakarak sakallarını tıraş etmekteler, bunun hükmü nedir?
Cevap: Sakalın bir bölümünü tıraş etmek, sakalın tamamını tıraş etmek hükmündedir.

Soru: Acaba sakalı tıraş etmek fısk sayılır mı?
Cevap: Farz ihtiyat gereği sakalı kesmek haramdır ve farz ihtiyat gereği sakalı kesmeye fıskın sonuç ve hükümleri yüklenir.

Soru: Bıyığı tıraş etmenin hükmü nedir? Ve acaba bıyığı aşırı miktarda uzatmak câiz midir?
Cevap: Bıyığı tıraş etmenin, bıyık bırakmanın ve uzatmanın özü itibariyle bir sakıncası yoktur. Ancak bıyığı, yemek yerken ve su içerken yemeğe ve suya deyecek miktarda uzatmak mekruhtur.

Soru: Bir sanatçının, mesleği gereği sakalını jiletle veya sakal tıraş makinesiyle kesmesinin hükmü nedir?
Cevap: Eğer “tıraş edildi” söylenecek nitelikte olursa farz ihtiyat gereği haramdır. Fakat eğer sanat işi İslam toplumunun ihtiyaç duyduğu zaruri işlerden sayılırsa sakalı zaruret miktarınca tıraş etmenin sakıncası yoktur.

Soru: Şirketlerden birinin halkla ilişkiler sorumlusu olmam itibariyle misafirlerimizin sakallarını tıraş etmede kullanmaları için tıraş malzemeleri satın alıp onlara sunmamız gerekiyor; bu konuda benim vazifem nedir?
Cevap: Farz ihtiyat gereği tıraş malzemeleri satın alarak başkalarına vermek zaruret durumu dışında câiz değildir.

Soru: Sakal bırakmak insanın aşağılanmasına sebep olursa, sakalı tıraş etmenin hükmü nedir?
Cevap: Sakal bırakmak dinine önem veren Müslüman bir kişinin aşağılanması sebebi olamaz ve farz ihtiyat gereği sakalını tıraş etmesi câiz değildir. Ancak sakal bırakmak insanı zarar ve sıkıntıya sokarsa kesmenin sakıncası yoktur.

Soru: Eğer sakal bırakmak insanın meşru amaçlarına ulaşmasına engel olursa, sakalı tıraş etmek câiz olur mu?
Cevap: Mükellefin kayda değer zarar ve meşakkat durumları dışında Allah Teala’nın emrini uygulaması farzdır.

Soru: Aslında sakal tıraşında kullanılan fakat bazen başka yerlerde de kullanılan tıraş kreminin üretimi ve alım-satımı câiz midir?
Cevap: Mezkur kremin sakal tıraşından başka helal menfaatleri de varsa, onu bu amaçla üretmenin ve satmanın sakıncası yoktur.

Soru: Acaba sakalı tıraş etmenin haram oluşundan maksat, tüylerin yüzden tam olarak çıktıktan sonra tıraş edilmesi midir, yoksa yüzde çıkan az miktardaki tüyü tıraş etmeyi de kapsar mı?
Cevap: Genel olarak, yüzdeki tüyleri sakal tıraşı denilecek miktarda tıraş etmek ihtiyat gereği haramdır. Ancak sakalı tıraş denilmeyecek miktarda yüzdeki tüyleri kesmenin sakıncası yoktur.

Soru: Acaba berberin sakal tıraşı karşılığında aldığı ücret haram mıdır? Eğer haramsa, bu para helâl mala karışırsa humus vermek istediğinde iki defa mı humus vermesi gerekir?
Cevap: Sakal tıraş etmek karşısında ücret almak farz ihtiyat gereği haramdır. Harama karışmış helâl mala gelince, eğer haram malın miktarını bilir ve sahibini tanırsa onu sahibine geri vermesi veya onun rızasını alması farzdır. Ama eğer belli kişilerden birisi olarak bile sahibini tanımazsa, bu durumda onu sahibinin hayrına fakirlere sadaka vermelidir ve eğer sahibini tanır da miktarını bilmezse, uygun bir yolla onun rızasını elde etmesi farzdır. Eğer ne miktarını bilir ve ne de sahibini tanırsa, bu durumda malının haramdan temizlenmesi için humusunu vermelidir. Humusu verdikten sonra geriye kalan mal eğer yıllık giderinden fazlaysa, bu durumda kazancının humusu olarak onun da humusunu vermelidir.

Soru: Bazen bazı kuaförler tıraş makinelerini tamir etmem için bana müracaat ediyorlar; sakalı tıraş etmenin şer’an haram olduğu dikkate alındığında, onların makinelerini tamir etmem câiz midir?
Cevap: Mezkur aletin sakal tıraşından başka yerlerde de kullanılabileceğinden, sakal tıraşında kullanılması amacıyla olmazsa onu tamir etmek ve karşılığında ücret almak sakıncasızdır.

Soru: Acaba yanak yumrusundaki kılları iple veya cımbızla almak haram mıdır?
Cevap: Yanak yuvarlağı sakaldan sayılmadığı için oradaki kılları hatta tıraş ederek de almanın sakıncası yoktur.

HADİSLERDEN ÖRNEKLER

1- Birçok şia ve Sünni kaynaklarda Hz. Emir-ül Mu’min (a.s), İbn-i Abbas, Abdullah b. Abdullah ve Ebu Emame vasıtasıyla Hz. Resulullah’tan (s.a.a) şöyle nakledilmiştir: “Bıyıklarınızı kısaltın, ama sakallarınızı bırakın.”[1]

2- Şeyh Saduk “El-Fakih” kitabında Resulullah’tan (s.a.a) şöyle nakletmektedir: “Mecisiler (Ateşperestler) sakallarını kesip bıyıklarını uzatıyorlar; ama biz (Müslümanlar) bıyığı kısaltıp sakalımızı bırakıyoruz.”[2]

3- Kaziruni “El-Munteka” kitabında bir hikayenin arasında şöyle nakletmektedir: “İran padişahı tarafından iki kişi Allah Resulü’nün (s.a.a) yanına geldiklerinde kesilmiş sakallara ve uzatılmış ve burulmuş bıyıklara sahiplerdi. Allah Resulü (s.a.a) onlara hitaben şöyle buyurdu: “Yazıklar olsun size, kim sizi böyle yapmaya emretmiştir?” Cevapta şöyle dediler: “Bize bunu Rabbımız olan “Kisra” emretmiştir.” Allah Resulü şöyle devam etti: “Ama benim Rabbım bana bıyığımı kısaltmayı ve sakalımı uzatmayı emretmiştir.”[3]

4- “Eş’asiyyât” kitabında İmam Cafer-i Sadık (a.s) vasıtasıyla babalarından, bilahare Emir-ül Mu’minin (a.s) kanalıyla Resulullah’tan (a.s) şöyle nakledilmiştir: “Sakal kesmek musle yapmak gibidir. Musle yapan kimse Allah’ın rahmetinden uzak olsun.”[4]

5- Usul-ül Kafi kitabında Hz. Emir-ül Mu’minin’den (a.s) nakledilen bir hadisin bir bölümünde şöyle geçmektedir: “Cünd-i Beni Mervan, geçmiş ümmetlerden sakallarını kesen ve bıyıklarını uzatıp buran topluluklardı. Onların bu davranışı (bilahare) bazı hayvanların şekline dönüşüp mesh edilmelerine sebep oldu.”[5]

6- Mecme-ül Beyan tefsirinde İmam Cafer-i Sadık’tan (a.s) şöyle nakledilmiştir: “Bıyığı kısaltıp sakalı bırakmak, Hz. İbrahim’in (a.s) sünnetlerindendir. Allah Teala Kur’an-ı Mecid’de onun sünnetlerine uymamızı emretmiştir.”[6]

8- Ali b. Cafer kardeşi İmam Musa Kazım’a (a.s) “Sakal kesmek caiz midir?” diye sorunca, İmam (a.s) şöyle buyurdu: “Yüzün yukarı kısımlarını (yanakları) kesmenin sakıncası yoktur. Ama ön ve aşağı kısımları tıraş etmek caiz değildir.”[7]

8- “Serâir” kitabında Ahmeb b. Ebi Nasr’da şöyle nakledilmiştir: “İmam Rıza’ya (a.s) “İnsanın sakalını kesmesi caiz midir?” diye sordum; İmam (a.s) şöyle buyurdu: “Yüzün üst kısımlarını (yanakları) kesmenin sakıncası yoktur. Ama yüzün ön ve aşağı kısımlarını kesmek caiz değildir.”[8]

9- Merhum Şey Behai’nin “İtikadât Risalesi”nde şöyle yazmaktadır: “Sakal tıraş etmenin, kumar ve sair günahlar gibi haram olduğu, Şia ulemasının kesin fetvalarındandır.”[9]

10- Müteşerrî ve mütedeyyin insanların hepsi, sakal tıraş etmeği münker ve kötü işlerden saymış ve saymakta ve bundan kaçınmaktadırlar. Onların bu tavrı sakal kesmenin haramlığını ortaya koymaktadır.“[10]

MUSA AYDIN

————————————-

[1]- Maan-il Ahbar, s.291, Sahih-i Müslim, c.1, s.153.

[2]- El-Fakih, c.1, s.76.

[3]- Müstedrek-ül Vesail, c.1, s.59.

[4]- Eş-asiyayt, s.158.

[5]- Usul-ül Kafi, c.1, s.366.

[6]- Mecme-ül Beyan, c. 1, s.200.

[7]- Kurb-ul İsnad, s.122, Müstetrefat-üs Serair, s.7.

[8]- Kurb-ul İsnad, s.122, Müstetrefat-üs Serair, s.7.

[9]- İtikadat Risalesi (Şeyh Behai), s.8.

[10]- Et-Takrirât (Ayetullah Hoî), s.197.

Yorum Bırak

  1. Cengiz diyor ki:

    Sakalı jiletle kesmek haram mı? peygamber efendimiz zamanında jilet mi vardı ?